Ja, ik ga akkoord Nee, ik ga niet akkoord X

Natuur en landschap

ProRail wil meehelpen de natuur en het landschap te beschermen en te versterken. Zo hebben we gewerkt aan beheer van onze spoorbermen en aan de ontsnippering van natuurgebieden.

Belangrijkste pijlers van ons natuur- en landschapsbeleid

Ons natuur- en landschapsbeleid is gericht op:

  • Het voorkomen of beperken van negatieve effecten op natuur- en landschap.
  • Het beschermen en behouden van de natuur- en landschapswaarden van de spoorbermen.
  • Het ontwikkelen van nieuwe natuur- en landschapswaarden.
  • Het terugdringen van negatieve effecten uit het verleden.

Spoorbermen

Spoorbermen, in totaal 3.200 hectare, vormen een belangrijk leefgebied voor planten en dieren, vaak soorten die zich elders moeilijk handhaven. Daarnaast doorsnijden spoorlijnen leefgebieden van dieren en vormen zonder zorgvuldige inpassing in het landschap een barrière voor dieren. Aanleg en onderhoud van spoorverbindingen kunnen dus grote impact hebben op de flora en fauna.

Kaart van Nederland met natuurgebieden en spoor

 

We vinden het belangrijk om de natuurwaarden van onze spoorbermen te beschermen. Voor alle spoorbermen hebben we bermbeheerplannen, waarin staat welke natuurwaarden we waar willen behouden of ontwikkelen. Door het uitvoeren van ecologisch beheer kunnen hogere natuurwaarden in de spoorbermen worden ontwikkeld. Voorbeelden zijn verschralingsbeheer, gefaseerd maaien en locatiespecifiek beheer. Hierbij houden we rekening met de technische en veiligheidseisen die aan bermen worden gesteld. In 2012 hebben we onderzocht of we ecologisch beheer kunnen doorvoeren tegen aanvaardbare kosten. Dit heeft een aantal kansrijke vormen van ecologisch beheer opgeleverd, die nog verder moeten worden uitgewerkt.

Ontsnippering van natuurgebieden

Spoorwegen lopen vaak midden door leefgebieden van dieren. Door faunapassages aan te leggen, kunnen we deze gebieden weer met elkaar verbinden. Dat hebben we zo afgesproken in het Meerjarenprogramma Ontsnippering (2004 – 2018).

In 2012 zijn we druk bezig geweest met het ecoduct Op Hees bij Den Dolder. Afgelopen zomer zijn daar 50 betonnen liggers van elk 30 meter lang en 33.000 kilo zwaar onder grote belangstelling over het spoor geplaatst. Het ecoduct is naar verwachting in april 2013 gereed. Daarmee is een belangrijke verbinding op de Utrechtse Heuvelrug hersteld. Niet alleen reeën, dassen, boommarters en zandhagedissen maken straks gebruik van het ecoduct. Ook recreanten kunnen dat doen: een strook van 10 meter is aangelegd voor voetgangers en fietsers. De overige 50 meter is voor de dieren.

Dassentunnels worden goed gebruikt

Dassentunnels zijn een succes. Vossen, dassen en andere diersoorten maken er gebruik van. Dat blijkt uit onderzoek dat we zijn gestart met Rijkswaterstaat en de provincie Noord-Holland. We onderzoeken hoe de dassentunnels onder de provinciale weg N417, rijksweg A27 en onder het spoor Hilversum-Utrecht nu worden gebruikt en wat het effect is van de nieuwe ecoducten en dassenvoorzieningen die hier worden aangelegd. De dassenpopulatie in dit gebied bestaat inmiddels uit ruim 170 dassen. In 1985 waren het er nog maar 6.

Bouw ecoduct Op Hees

Bouw ecoduct Op Hees

 

Andere ecoprojecten in 2012

  • Ecoduct Zwaluwenberg: de bouw hiervan is eind 2011 begonnen, het ecoduct is naar verwachting in 2013 gereed.
  • Ecopassage Weerter en Budelerbergen: de aanleg van deze ecopassage over rijksweg, spoor en gemeentelijke wegen is in 2012 door ons gegund. Bijzonder aan dit project is dat het zand afkomstig is van natuurontwikkelingsprojecten van de Stichting Het Limburgs Landschap.
  • Kleine faunavoorzieningen: in 2012 is de aanleg van 72 kleine faunavoorzieningen, ongeveer 50 duikers en 20 loopvoorzieningen in bestaande duikers, in een contract gegund. De aannemer heeft van 2013 tot en met 2017 de tijd om de voorzieningen te realiseren.

Brochure Kleine Faunavoorzieningen:

In 2012 heeft ProRail een brochure uitgebracht met een selectie van kleine faunavoorzieningen die toegepast kunnen worden bij infrastructurele projecten langs het spoor. Het gaat om eenvoudig te realiseren voorzieningen die zonder veel moeite en vrijwel kosteloos aanvullend kunnen worden toegevoegd aan het project. Deze ‘instant’ voorzieningen, bieden meer leefruimte voor bijzondere diersoorten die langs en in de omgeving van het spoor voorkomen. Bij de brochure is een technische handleiding opgesteld, zodat iedere willekeurige aannemer ze kan realiseren. In het uitvoeringscontract met de aannemer voor de Kleine Faunavoorzieningen is het treffen van deze extra voorzieningen meegenomen.