Ja, ik ga akkoord Nee, ik ga niet akkoord X

Winterweer

Begin 2012 kreeg Nederland te maken met de derde zware winter op rij met één of meer periodes van sneeuw en vorst. In februari zorgden de sneeuwval en de vorst voor treinuitval, waardoor we wederom veel reizigers hebben moeten teleurstellen. Dat het treinverkeer op 3 februari (zie kader) ernstig ontregeld raakte, is voor ons aanleiding geweest om de situatie diepgaand te analyseren.

Treinstel van Arriva op een besneeuwd station Dalfsen

 

Sneeuw en vorst legden Nederland plat

Volgens de weersvoorspellingen konden we op 3 februari 2012 sneeuw verwachten, maar niet zoveel dat het nodig was om de dienstregeling bij voorbaat aan te passen. Dat hebben we, in overleg met NS, ook niet gedaan. Op 3 februari kreeg Nederland onverwacht te maken met een overtrekkend front dat voor ruim 10 centimeter sneeuw zorgde.

 

Hoe het treinverkeer ontregeld raakte op vrijdag 3 februari

Om 12 uur die dag hebben we de dienstregeling aangepast. Toch traden daarna in korte tijd nog ernstige en langdurende verstoringen op, die zich over de hele Randstad verspreidden. Telkens opnieuw en op wisselende plaatsen raakte het spoor gestremd. Dat kwam door een combinatie van oorzaken, waaronder 20 cruciale wisselstoringen, een kapotte bovenleiding en zes defecte treinen. Onze bijsturingsmaatregelen werkten niet meer. Nadat het sneeuwfront was overgetrokken, duurde het nog uren voordat het treinverkeer weer op gang kwam. Alle reizigers zijn diezelfde dag nog thuisgekomen.

Op zaterdag 4 februari gaat het weer mis

De weersvooruitzichten voor 4 februari leken goed. Bovendien waren de problemen aan het spoor hersteld en alle treinen waren ’s nachts weer op hun plaats gebracht. Daarom zijn we die dag met de normale dienstregeling van start gegaan. Door nieuwe storingen veroorzaakt door de zeer strenge vorst in die nacht kwam het treinverkeer echter maar moeilijk op gang, met alle gevolgen van dien. Uiteindelijk was er die dag minder treinverkeer mogelijk dan de dag ervoor.

5 tot en met 14 februari: aangepaste dienstregeling

Omdat de strenge vorst aanhield en met de lessen van 3 en 4 februari in het achterhoofd, hebben we de dienstregeling vanaf 5 februari aangepast. Waarbij er vooral op 7 februari, waarschijnlijk door de strenge vorst, problemen voorkwamen. Op 15 februari konden we de treinen weer volgens de normale dienstregeling laten rijden.

Diepgaande systeemanalyse van de winter

Samen met NS hebben we een nauwgezet feitenverloop gemaakt van de gebeurtenissen op 3 en 4 februari: van kwartier tot kwartier. Deze systeemanalyse hebben we uitvoerig besproken met tal van specialisten. Zo zijn we tot een diepgaande, integrale analyse gekomen van wat er goed ging en wat niet: een voorwaarde om tot oplossingen te komen.

Het Nederlandse spoor is ondanks tal van maatregelen de afgelopen jaren niet altijd bestand gebleken tegen bijzondere weersomstandigheden. Door het flink gegroeide treinverkeer is het Nederlandse spoor één van de drukst bereden spoornetwerken in de wereld met een complexe dienstregeling. Daardoor is het treinverkeer steeds kwetsbaarder geworden. De seizoenen kunnen – net als op de weg (files) of in de lucht (uitval vluchten) – roet in het eten gooien voor de reiziger.

ProRail en NS zijn daarom een winterprogramma gestart en nemen daarin tal van verbetermaatregelen om de kans op het vastlopen van het treinverkeer bij slechte weersomstandigheden en daarmee overlast voor de reizigers structureel te verminderen. Dit is echter een langdurig traject dat grote investeringen vraagt. In de tussentijd zullen NS en ProRail, net als in andere landen, vaker de dienstregeling aanpassen bij verwacht slecht weer. We begrijpen enerzijds dat dit vervelend is voor reizigers, maar moeten anderzijds grootschalige verstoringen, waar duizenden reizigers tegelijk hinder van ondervinden, zien te voorkomen. Daarbij is betrouwbare informatie voor de reiziger belangrijk, zodat zij weten waar zij aan toe zijn.

De wintermaatregelen voor de winter 2012-2013 zijn in de periode september-november geïmplementeerd en geoefend.

Sneeuw in december

Op 3 december trad de winter weer in: dat was een eerste testcase voor ons winterweerprogramma. Samen met NS pasten we eerst regionaal en vervolgens landelijk de dienstregeling aan. Ook werden sneeuwploegen op volle sterkte gebracht, werd de bezetting bij de verkeersleiding opgevoerd en stonden er wegsleeplocomotieven klaar om in actie te komen. Kortom: de spoorsector was in de hoogste staat van paraatheid.

Wat betekende dit voor reizigers en vervoerders? Tijdens en na de sneeuwbuien waren er meer vertragingen dan op een normale dag. De aanpak heeft er echter voor gezorgd dat de treindienst niet, zoals in februari, verstoord werd.

We hebben onze aanpak in december weer uitvoerig geëvalueerd. Op basis van de uitkomsten van deze evaluatie blijven we werken aan een pakket van wintermaatregelen.

De belangrijkste maatregelen uit ons winterweerprogramma

We hebben de problemen van februari 2012 diepgaand geanalyseerd, en daaruit conclusies getrokken. De belangrijkste maatregelen zijn:

  • We stellen een winterdienstregeling in als het weer daartoe aanleiding geeft. Dat doen we eerder dan in het verleden.

  • Wissels worden op een nog hoger kwaliteitsniveau gebracht. Vastgelopen wissels moeten nog sneller kunnen worden hersteld.

  • Bevriezen van materieel moet worden voorkomen, bijvoorbeeld met anti-icing. Ook moeten er voldoende reservetreinen beschikbaar zijn.

  • Sneller en helderder communiceren om reizigers van adequate informatie te voorzien.

Unimobiel maakt spoor sneeuw- en ijsvrij